1 Samodzielna Brygada Spadochronowa

Po upadku Francji w 1940 roku do Wielkiej Brytanii przedostały się resztki polskich oddziałów, z których na Wyspach poczęto organizować zwarte jednostki. Jedną z tych jednostek była 2 Brygada Strzelców. Ostatecznie wobec braku odpowiedniej ilości żołnierzy oraz, fiasku akcji rekrutacyjnej wśród polonii kanadyjskiej zdecydowano się na przekształcenie 2 Brygady Strzelców w jednostkę kadrową, którą przemianowano na 4 Brygadę Kadrową Strzelców

Pod koniec 1941 pojawiła się możliwość aby w ośrodku spadochronowym, w Ringway przeszkolić większą ilość skoczków spadochronowych. Wobec takiej możliwości dowódca 4 Brygady Kadrowej płk. Sosabowski podjął decyzję o nieoficjalnym utworzeniu Brygady Spadochronowej. Do ośrodka szkoleniowego zaczęto kierować kolejne grupy żołnierzy. Część z przeszkolonych żołnierzy została potem zrzucona do kraju jako Cichociemni.

Brygadę wzmocniono 2 Batalionem strzelców i na wniosek Płk. Sosabowskiego Wódz Naczelny gen. Sikorski rozkazem z dnia 9 października 1941 roku powołał 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową. Miejscem formowania Brygady było hrabstwo Fife w Szkocji. Brygada była podległa tylko Naczelnemu Wodzowi i jej przyszłe zastosowanie w boju było ściśle związane z działaniami na terenie okupowanej Polski.

W roku 1942 Brygada została znacznie wzmocniona żołnierzami ewakuowanymi z Rosji Sowieckiej Kiedy okazało się że kondycja fizyczna wyniszczonych sowieckimi łagrami oraz niemłodych żołnierzy Brygady jest mizerna na terenie stacjonowania Brygady utworzono w Largo House specjalny ośrodek w którym prowadzono specjalny program rozwoju fizycznego. Ośrodek przyjął nazwę „Małpiego Gaju”

Dopiero w 1943 Anglicy zatwierdzili etat Brygady Spadochronowej i od tej chwili zaczęli zabiegać aby Brygada przeszła pod dowództwo brytyjskie, czemu niechętny był Polski rząd i sam generał Sosabowski. Dopiero na wyraźne ultimatum strony brytyjskiej z dniem 6 czerwca 1944 roku weszła w skład 1 Brytyjskiego Korpusu Powietrzno-Desantowego. Od tej chwili do Brygady jak z rogu obfitości począł docierać najnowszy sprzęt i wyposażenie, ruszyło pełna parą szkolenie spadochronowe ze skokami batalionowymi i całej Brygady W sierpniu 1944 1 SBS osiągnęła gotowość bojową.

                     Ordre de Bataille 1 SBS sierpień 1944

Dowódca Brygady – gen.bryg. Stanisław Sosabowski

Z-ca Dowódcy –płk. Jak Kamiński

Szef Sztabu- mjr. dypl. Stanisław Jachnik

Kwatera Główna 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej

  • dowództwo
  • sztab
  • pluton ochrony sztabu
  • 15 pluton żandarmerii
  • pluton opieki nad żołnierzami
  • pluton administracyjno-gospodarczy
  • pluton samochodowy
  • drużyna wywiadu
  • 10 Sąd Polowy
  • poczta polowa
  • powietrzny park materiałowy
  • 1 spadochronowy batalion strzelców mjr. Marian Tonn
    • kompania dowodzenia
    • 3x kompania strzelców
  • 2 spadochronowy batalion strzelców mjr Wacław Płoszewski
    • kompania dowodzenia
    • 3x kompania strzelców
  • 3 spadochronowy batalion strzelców mjr. Wacław Sobociński
    • kompania dowodzenia
    • 3x kompania strzelców
  • Powietrzny dywizjon artylerii lekkiej- mjr Jan Bieleck
    • bateria dowodzenia
    • 2x bateria dział 75 mm
  • Powietrzny dywizjon artylerii p-panc- inż. Jan Wardzała
    • bateria dowodzenia
    • 4 x bateria dział 6-funtowych
  • Powietrzna kompania sanitarna- dr Janusz Moździerz
  • Powietrzna kompania saperów- Piotr Budziszewsk
  • Kompania łączności- Józef Burzawa
  • Powietrzna kompania zaopatrywania- Mieczysław Litwin

 

12 września 1944 roku na odprawie w dowództwie 1 Brytyjskiej Dywizji Powietrzno-Desantowej podano wytyczne i rozkazy do operacji „Market-Garden”. 1 SBS wspólnie z brytyjską 1 Dywizją Powietrznodesantową miała zająć i utrzymać mosty w Arnhem. Początek operacji wyznaczono na 17 września 1944 roku. Brygada miała desantować się w trzech rzutach. W dniach 18 i 19 września zdołano wysłać tylko rzuty szybowcowe. Główna część Brygady skakała dopiero 21 września. Sytuacja w rejonie Arnhem zmusiła Aliantów do zmiany rejonu zrzutu i ostatecznie polscy spadochroniarze lądowali w pobliżu miasteczka Driel.

Po zakończeniu działań Brygada została wycofana w rejon Ravenstein – Herpen – Neerloon z zadaniem ochrony lotnisk i mostów. Na początku października Brygada wróciła do Anglii.Straty w czasie bitwy pod Arnhem wyniosły 93 zabitych 249 rannych i ok. 80 wziętych do niewoli.

Po powrocie do wielkiej Brytanii pod naciskiem Brytyjczyków a szczególnie gen. Browninga ( dowódcy 1 Korpusu Powietrzno-Desantowego) zwolniono z dowództwa Brygady gen. Sosabowskiego. Dowódcą Brygady został płk. Rawicz-Szczerbo.

W maju 1945 Brygada miała zastąpić Czechosłowacką Brygadę Pancerną w oblężeniu Dunkierki, jednak koniec wojny w Europie spowodował że została skierowana do służby okupacyjnej w Niemczech, którą pełniła u boku 1 Polskiej Dywizji Pancernej.

W roku 1947 rozpoczęła się demobilizacja i proces rozwiazywania Brygady, który zakończył się formalnie 18 lipca 1947 roku.

 

Dołącz do nas

Tagi